Meditatie

Uit Protestants Kerknieuws 19 april 2024

05 2024 Afbeelding

'Zonsopgang’

N.a.v.: Johannes 21:3,4
Afbeelding: Schilderij van John Reilly

Simon Petrus zei: ‘Ik ga vissen.’ ‘Wij gaan met je mee,’ zeiden de anderen. Ze stapten in de boot, maar de hele nacht vingen ze niets. Toen het al ochtend werd, stond Jezus op de oever. Maar de leerlingen wisten niet dat het Jezus was. (Johannes 21:3,4)

Psalm 130 spreekt over een wachten op God zoals je in lange slapeloze nachten kunt wachten op het licht van op de morgen, het opgaan van de zon. In het Johannes evangelie is er voortdurend een contrast tussen het duister en het licht, tussen de nacht en de morgen. Het is dan ook allerminst toevallig dat het verschijnen van Jezus aan zijn leerlingen aan de oever van het meer samenvalt met het opgaan van de zon.  Na een nacht van tevergeefs zwoegen, klinkt zijn stem.

Het schitterende schilderij over dit Bijbelgedeelte, van de Engelse schilder John Reilly, is helemaal gestructureerd vanuit de opgaande zon. Hij laat zo het licht zien waarmee de opgestane Jezus ons leven in een ander licht zet. 

Na de verwarrende gebeurtenissen in Jeruzalem, zijn de leerlingen teruggereisd naar Galilea. En dan stelt Petrus voor om te gaan doen, wat ze daar een groot deel van hun leven hebben gedaan: vissen. 
De hele nacht hebben ze gezwoegd en uiteindelijk staan ze met lege handen. Je hoeft niet heel ver door te denken, om hierin de situatie van veel kerken en gemeenten in ons land te herkennen. Wat wordt er hard gewerkt en nagedacht door kerkenraden, predikanten, evangelisatiecommissies en missionaire werkgroepen. En het resultaat in veel gevallen: nog verdere krimp. Het is om moedeloos van te worden. 

Het is duidelijk dat Jezus, die zijn leerlingen ooit had geroepen om ‘vissers van mensen’ te worden hen hier iets duidelijk wil maken. Raymond Brown zegt in zijn beroemde commentaar op het Johannesevangelie: in de evangeliën kunnen de discipelen nog geen vis vangen zonder de hulp van Jezus. Deze derde verschijning bepaalt de leerlingen opnieuw bij hun diepe afhankelijkheid.

Jezus  wil hen in visserslatijn iets duidelijk maken met het oog op de missie die Hij hen gegeven heeft: dat zij die niet op hun eigen houtje, of door eigen kracht zullen kunnen volbrengen. Zij zijn compleet afhankelijk van Hem. Hij heeft het al gezegd in Joh. 15: Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar zonder mij kun je niets doen. Zonder Jezus is er geen vrucht, geen oogst, geen vis, geen groei. Zo eenvoudig was het. En zo eenvoudig is het nog.

We willen er misschien niet aan, we zwoegen dapper door, doen er nog een schepje bovenop, bedenken nieuwe plannen, nieuwe vormen, nieuwe activiteiten, nieuwe modellen, nieuwe strategieën. En er is niets mis met dat harde werken, als we maar niet vergeten dat Jezus heeft gezegd: het allerbelangrijkste is dat jullie in Mij blijven en mijn woorden in jullie: zonder mij kunnen jullie niets doen.

Het eenvoudige ontbijt aan de oever is voor de leerlingen zonder twijfel een herinnering aan die andere maaltijd van brood en vis. Toen Jezus tegen zijn leerlingen had gezegd: geven jullie de menigte te eten. Ze stonden met lege handen – maar het weinige dat er was, vijf broden en twee vissen, bleek meer dan voldoende in de handen van Jezus.  

Soms is werken in Gods Koninkrijk als zwoegen in de nacht, zonder veel resultaat. Soms is het als wachten op de morgen. Wachten op het licht. Het is belangrijk dat we nuchter en realistisch zijn over de situatie in onze kerk en in ons land. Wie werkt in de kerk heeft de gave van geduld en de gave van geloof beide nodig.

Maar vergis je niet: wij leven in het ochtendgloren van Gods Koninkrijk, de Zon der gerechtigheid is opgegaan. Zending begint met de vreugde die we ervaren als het tot ons door dringt dat de Opgestane, de levende Heer op de oever van ons leven verschijnt en ons aanspreekt.  
Hij is het die zegt: zonder Mij kun je niets doen, maar als jullie in mij blijven, en mijn woorden in jullie blijven, dan zul je veel vrucht dragen!

Ds Jan-Maarten Goedhart
Wijkgemeente Sint-Janskerk