Goudse geschiedenis 

Christelijke armenzorg is al zo oud als het christendom zelf. Lange tijd namen de kerken de zorg voor armen, zieken, weduwen, wezen en ouderen voor hun rekening. Pas vanaf halverwege de 19de eeuw heeft de overheid taken overgenomen en vanaf het begin van de jaren zestig van de 20ste eeuw is ‘armenzorg’ een overheidstaak geworden.

Van oudsher is de diaconie betrokken bij mensen op of onder het bestaansminimum die ondersteuning nodig hebben. Bedeling, zoals dat vroeger heette. Die ondersteuning vond voorheen veelal plaats in de vorm van materiële hulp, als onderdak, voedsel, kleding en brandstof. Doelgroepen waren toen vooral mensen die niet op een normale wijze aan hun inkomen konden komen, zoals weduwen, wezen, ouderen en gehandicapten.

Diaconale gebouwen in Gouda
Verschillende gebouwen en instanties in het centrum van Gouda doen ons nog aan de vroegere ‘armenzorg’ denken. 

Hofjes in Gouda
Gouda had ook veel hofjes. Sommige zijn er nog, van andere is alleen de gevel of het poortje terug te vinden:

  • Van het Vrijthofje is op Oosthaven 41 nog de naam te lezen.
  • In de Vrouwesteeg is het poortje van het Jongkindshof te zien, dit is nu de toegang tot het Verzetsmuseum. Het hofje stond aan de Zeugstraat.
  • Het Hof van Jansenius en het Hof van Tams aan de Nieuwe Haven.
  • Bij het Museum Gouda (ingang tegenover de Sint Jans kerk) is het Lazaruspoortje te zien. Het Lazaruspoortje gaf toegang tot het Leprozenhuis dat vroeger aan het Nonnenwater stond. Waarom het Lazaruspoortje heet is duidelijk: de afbeelding gaat over de gelijkenis van de arme Lazarus en de rijkaard.

Huisvesting melaatsen
Het Leprozenhuis aan het Nonnenwater was niet de eerste huisvesting van melaatsen. Oorspronkelijk woonden zij buiten de stadsmuren ter hoogte van de huidige Wachtelstraat. Vanwege de dreiging van de Spanjaarden in 1574 werden die panden gesloopt. Daarna verhuisden de melaatsen naar het vrijwel verlaten Maria Magdalenaklooster aan de Kleiweg (waar nu ongeveer de HEMA is). Daarna verhuisden zij naar klooster St. Marie op het Nonnenwater.

Het Swanenburghshofje
Een bijzonder hofje is het Swanenburghshofje. Dit hofje aan de Groeneweg is eigendom van de diaconie en wordt gebruikt als opvang voor mensen die tijdelijk geen eigen woonruimte hebben. De gevelsteen van het Swanenburghshofje vindt u bij het Museum Gouda, nadat u door het Lazaruspoortje bent gegaan.