Meditatie

Uit Protestants Kerknieuws 4 september 2020

‘WIE VOLGT?’

Afbeelding: DN

"Hij zei tegen allen: Als iemand achter Mij wil komen, moet hij zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en Mij volgen” (Luk 9:23). 

 Ruime uitnodiging
"En Hij zei tegen allen". Hiermee heeft Jezus niet alleen Zijn twaalf discipelen op het oog, maar spreekt Hij tot allen die Hem genaderd zijn. Om achter Jezus aan te komen is geen geestelijk toelatingsexamen nodig, zo van: Ik neem je aan als mijn leerling als je voldoende basiskennis hebt van de boeken van Mozes.
In de tijd van Jezus had iedere Rabbi zijn eigen talmidiem (leerlingen). Rabbijnen gingen op zoek naar schrandere Beth Midrasj studenten en vroegen dan: ‘wil je mijn juk op je nemen’? Op deze wijze riep een rabbi een leerling om hem te volgen. Maar Jezus legt de lat aanmerkelijk lager. Hij roept mensen die helemaal niet zo met geloof bezig zijn, maar meer met het grote -of kleine- geld (Markus 2:14v); mensen ook die simpel proberen te overleven door voor het huishouden te zorgen, zoals de vrouw die Hij ontmoette bij de Jacobsbron in Samaria. Een stel vissers roept Hij uit Galilea -een gebied waar meestal op neer werd gekeken. Ook kinderen zijn bij Hem welkom en zwakken en zieken en zondaars, ja zelfs een moordenaar roept Hij nog op de valreep Hem te volgen in zijn Koninkrijk. Hoe laagdrempelig wil je het hebben? Voor God is niemand kansloos.

 Eerlijke voorlichting
"Als iemand achter Mij wil komen...”. Hier staat in het Grieks een woord, dat betekent: ‘de vaste wil hebben, de overtuigende keus maken’. Het gaat dus over mensen die op een of andere manier door de prediking van Jezus geraakt zijn. Maar Jezus is niet uit op zo’n groot mogelijke aanhang. Ook belooft Hij geen koeien met gouden horens. Hij geeft eerlijke voorlichting: ‘voor je een huis gaat bouwen moet je de kosten berekenen’ (Luk.14, 25v). Als je bepaalde uitgaveposten over het hoofd ziet, strandt na verloop van tijd het hele project.

 Gepaste zelfverloochening
Eén van die uitgaveposten ben ik zelf. Jezus heeft het in dit verband over ‘jezelf verloochenen’. Dat is niet jezelf minachten, laat staan verachten. Wie zichzelf niet liefheeft kan zijn naaste niet liefhebben, immers. Als schepselen van God zijn wij voor Hem waardevol; met dat lichaam zoals Hij dat voor ons met aandacht heeft geschapen, met de gaven die Hij ons schonk. Maar wanneer ik mijn leven in Christus vind, gaat mijn ‘ego’ eraan. Mijn doen en laten, mijn denken en spreken wordt dan doorademd met de Geest van Christus. Ik word een aangename geur (wierook) van Hem (2 Kor. 2: 15). “Zelfverloochening”, schrijft Bonhoeffer, “betekent: alleen Christus kennen en niet meer jezelf. Het houdt in dat je alleen op Hem let, die vooropgaat en dat je niet meer let op de zware weg. Wie zichzelf verloochent, zegt: Hij gaat voorop, houd je aan Hem vast” (365 X Bonhoeffer, H. Florijn, red.,2016).

 Blijmoedige volgeling
Wanneer een rabbi leerlingen riep hem te volgen was het vervolgens de bedoeling dat zij later als sjaliach (gezondene/apostel) werden uitgezonden en er vrijwel geen verschil meer zichtbaar was tussen de rabbi en zijn leerlingen. Jezus spits dit toe op een bijzonder element in de navolging van Hem. In de navolging van Christus sterft niet alleen mijn eigen belang, maar leer ik ook met Hem verdragen, mijn kruis opnemen. Dit doet weer denken aan dat ‘juk’ dat elke rabbi zijn leerlingen vroeg op zich te nemen. Maar het juk van Jezus is zacht en zijn last licht. Zo is het dragen van ‘mijn kruis’ evenmin een onmogelijke last, maar ‘volgt als vanzelf uit de verbondenheid met Hem’ (Bonhoeffer). Hiervoor geldt wel: ‘blijf in Mij, want zonder Mijn kunnen jullie niets doen’ (Joh. 15). Een dagelijkse oefening van zelfverloochening betekent dit.  Levende ranken worden gesnoeid en dat doet soms pijn, maar de vrucht is er dan ook naar: gevormd naar zijn beeld, vol heerlijkheid en luister (2 Kor. 3:17). Mooi is dit verwoord in het klassieke doopformulier met betrekking tot de gedoopte kinderen van de gemeente: ‘dat zij hun kruis in de dagelijkse navolging van Christus blijmoedig dragen’. Intussen roept Hij ons allen achter Hem te komen. Wie volgt?

Ds. Aalt Visser