Meditatie

Uit Protestants Kerknieuws 5 maart 2021

‘Zegen’

Afbeelding: Oorsprong onbekend

In Jeruzalem is een oud graf gevonden. In dat graf trof men twee kleine zilveren rolletjes aan. Op die rolletjes was de zegentekst gegraveerd: ‘De Here zegene en Hij behoede u, de Here doe zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig, de Here verheffe zijn aangezicht over u en geve u vrede.’ Zo wenste men de overledene de zegen mee op zijn laatste reis.

De zegen wordt over ons uitgesproken op bijzondere momenten in ons leven. Maar niet alleen bij bijzondere momenten. We wensen elkaar gezegende dagen toe, we sturen een berichtje en schrijven: Gods zegen gewenst, we leren onze kinderen bidden: ‘Here zegen dit eten…’. Iedere zondag wordt aan het einde van de dienst de zegen uitgesproken.

Maar wat is het nu eigenlijk, de zegen? Wat moeten we ons daar nu bij voorstellen? Is de zegen een bepaalde wens, een vrome wens of gebeurt er ook wat, en wat gebeurt er dan…?
Ik denk dat wij geneigd zijn om de zegen te zien of te horen als een soort vrome wens. Een wens dat het ons goed zal gaan, dat we voorspoed en geluk ontvangen, dat ons leven succesvol zal zijn.

Soms zeggen mensen: dominee ik ben een gezegend mens en als je daar dan even over doorpraat dan kunnen mensen allerlei dingen noemen waarin zij zich gezegend weten. Andere mensen zeggen: ja ik zou eigenlijk veel dankbaarder moeten zijn, want er zijn nog zoveel zegeningen..
Het kan ook zijn dat mensen juist veel moeite hebben met dat woord zegen. Die denken bij zichzelf: zegen? Ik ervaar helemaal geen zegen. Ik moet nu zoveel meemaken in mijn leven dat niks met zegen te maken heeft. Integendeel ik denk dat God juist heel ver weg is. Zegen? Ik voel me helemaal niet gezegend… 

Wat bedoelen we nu eigenlijk met zegen? 
In de tekst uit Numeri horen we in de zegen twee keer het woord ‘aangezicht’. De Here doe zijn aangezicht over u lichten. De Here verheffe zijn aangezicht. Aangezicht, dat klinkt wat plechtig maar bedoeld wordt het gezicht van God. Het aangezicht van God, dat is voor ons wel moeilijk voor te stellen. Hoe ziet God eruit? Daar kun je allerlei gedachten over hebben. Daar ga ik nu niet over speculeren. Daar wordt in de bijbel ook niet zoveel over gezegd, maar er wordt wel van gezegd dat het aangezicht van God een stralend aangezicht is, een gezicht van licht. En in de zegen wordt gezegd dat Gods aangezicht over ons gaat lichten. Daarmee wordt dus iets bedoeld van, dat God ons aankijkt en dat zijn licht over ons komt.
Dat is heel bijzonder, want wij ervaren ons leven vaak helemaal niet als een leven van licht en vreugde. Integendeel. We kunnen juist door alles wat we meemaken veel donkerheid ervaren.  

Die duisternis die kan heel reëel voor ons zijn. Zeker ook in deze tijd. Maar nu richten we ons op zondag tot God. We volgen de kerkdienst online. Waarom doen we dit? Om ons verbonden te weten met Gods gemeente, omdat we verlangen naar licht en kracht van God, omdat we gezegend worden. In de zegen kijkt God ons aan. Hij weet hoe wij ons voelen, hoe wij eraan toe zijn. In de zegen komt het licht van God ons leven binnen. Dan laat God Zijn aangezicht over ons lichten. Dat betekent dat in de verbondenheid met God wij niet meer alleen maar duisternis ervaren, maar dat we ook lichtpunten gaan zien. Een andere tekst zegt; in uw licht zien wij het licht.  

Ik kende een man, hij was nog niet zo oud, die in het verpleeghuis een bord in zijn kamer had hangen met daarop de tekst van het lied uit de opwekkingsbundel :
Zegen mij op de weg die ik moet gaan,
zegen mij op de plek waar ik zal staan,
zegen mij in alles, wat U van mij verlangt,
o God, zegen mij alle dagen lang.

Hij zei me: ‘Iedere avond rijd ik mijn rolstoel naar dat bord en dan lees ik die tekst hardop. Dat helpt me…’ 

Wanneer wij worden gezegend, kijkt God ons aan en Zijn stralend aangezicht werpt licht over ons leven. 
Nu stelde ik aan het begin de vraag: is de zegen een wens, een vrome wens of is het toch meer?
Ik denk dat het inderdaad meer is, dat er iets gebeurt. Maar in dat gebeuren zijn wij zelf ook betrokken. Als we met onze rug naar God gaan staan, zien we Zijn aangezicht niet. Zegen heeft ook te maken met je om te draaien, met God aan te kijken, je te laten zegenen. 

Er zijn heel veel redenen om sceptisch te zijn, ook heel veel redenen om somber en negatief te zijn. De dingen die we meemaken, werpen soms echt een grauwe sluier over ons leven. En het licht van God kan ons totaal ontgaan.
Maar het kan over ons opgaan als we ons ervoor openen. Als we in het licht gaan staan, als we onze ogen richten op Hem, dan kan duisternis gaan wijken. 

Mw. ds. Hetty de Jong, predikant-geestelijk verzorger De Hanepraij